
برای بهترشدن شناخت، آمار بازدید بدون کوکی و بدون دادهٔ شخصی جمع میشود. اجازه میدهید؟
ارسالشده در ۲ بهمن ۱۴۰۲
بازدید: ۷۰۰

| نویسنده: احمد فرزانه - دانشآموخته جامعهشناسی |
میزان والدینی که ایمان دینی فرزندان را جزو 5 اولویت مهم تربیتی تلقی میکنند طی بیست سال (یعنی از اواخر دهه نود به نسبت اواخر دهه هفتاد شمسی) کاهش 16.5 درصدی را نشان میدهد.
این تغییر، دگرگونی مهمی است و حکایت از آیندهای متفاوت برای جامعه دارد؛ چرا که دین، به عنوان یک پارهفرهنگ مهم، بر جنبههای متنوعی از زندگی فردی و جمعی آدمی اثر میگذارد و تغییر جایگاه عناصر دینی در نظام ترجیحات جامعهپذیرکنندگان، موجب دگرگونیهایی بس متنوع و عمیق در محتوای انتقالی در فرایند اجتماعی کردن میشود و در نتیجه، تغییرات گسترده و گوناگونی را در فرهنگ نسلهای آتی ایجاد میکند؛ فرهنگی که تبدیل به فرهنگ جامعه جدید میشود.
فرهنگ، ذهنیت و عواطف مشترک الزامآور مردم یک جامعه است. ارزشهای اجتماعی، یکی از عناصر چهارگانه فرهنگ است که هم از بار ذهنی و هم از بار عاطفی برخوردار است و بر مقدمات شناختی و هیجانی کنش، موثر است و در نتیجه در جهتدهی به کنش بسیار نیرومند عمل میکند.
جامعه و ساختارهای اجتماعی، محصول انباشت آثار خواسته و ناخواسته کنشهای انسانها و اعضای یک گروه یا جامعهاند و از آنجاییکه کنشها بار ارزشی دارند، فهم این کنشها، منوط به پیبردن به ارزشهای آن کنشگران است و فهم و پیشبینی تغییرات آتی آن کنشها نیز مستلزم اطلاع از تغییرات ارزشی جمعی آن گروهها و جوامع است.
ارزشهای دینی، در اغلب جوامع، مهمترین دستگاههای ارزشی و مرکزیترین جهتدهندههای کنش اشخاص و گروههای اجتماعی بودهاند و حتی در سکولارترین جوامع، اولاً بخشهای قابلتوجهی از جمعیت ممکن است همچنان تحت تاثیر سنتهای دینی، الگوی زیست خود را شکل دهند و از ارزشهای دینی بسیار متاثر باشند و ثانیاً بخشهایی که چنین نیستند نیز، به شیوههایی دیگر از دین و ارزشهای دینی تاثیر میپذیرند. از جمله اینکه ممکن است نتوانند بخش دیندار جامعه را نادیده بگیرند و کنشهایشان- بهطور مستقیم و غیرمستقیم- در وابستگی متقابل با آنان قرار دارد. همچنین بسیاری از ارزشها، باورها، هنجارها و نمادهای متعلق به آنان- ولو در ضدیت کامل با ارزشهای دینی- در واکنش به بخش دیندار و فرهنگ آن خلق میشود.
نکتهای محوری که باید به آن توجه داشت این است که دادههای مربوط به گویههای دیگر، لزوماً کاهش اهمیت ارزشهای دینی را نشان نمیدهد؛ حتی اگر اشخاص بهطور خودآگاه از آن ارزشها اعراض نشان دهند و این میتواند تحت تاثیر عواملی چند قرار داشته باشد: یکی از این عوامل تفسیرهای جدید از ارزشهای دینی و تنوع سبکهای دینداری و قرائتهای غیررسمی از دین است. متغیر بسیار مهم دیگر، اشتراک بسیاری از ارزشهای دینی بهخصوص با ارزشهای اخلاقی جهانبینیهای غیردینی است. برای مثال اگر «خودخواه نبودن» در آموزههای دینی دارای اهمیت است و افزایش اولویتگذاری والدین برای آن، ظاهراً با روند کاهش اولویت دینداری برای آنها هماهنگ نیست، میتواند ناشی از این باشد که برای مثال، والدین در گرایش به این موضوع، ممکن است به جای دین، تحت تاثیر یافتههای علم روانشناسی و توصیههای برآمده از آن باشند.
در جامعه ایران، اهمیت دین در تربیت فرزند کاهش یافته است؟ — ۲ بهمن ۱۴۰۲
دیدگاهها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفر باشید.
برای ثبت دیدگاه باید وارد حساب کاربری خود شوید.
ورود به حساب